Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi, yatırım teşvik sistemi içerisinde yer alan ve üç ana programdan oluşan, ülkenin stratejik hedefleri doğrultusunda üretim, istihdam ve teknolojik dönüşümü desteklemeyi amaçlayan kapsamlı bir teşvik uygulamasıdır. Bu sistem; bölgesel teşvikler ile birlikte özel olarak tanımlanmış destek unsurlarını bir araya getirerek katma değeri yüksek yatırımları özendirmeyi hedefler.
Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi Sistemin yapısı ve sağladığı avantajlar şu başlıklar altında detaylandırılmaktadır:
Sistemin Bileşenleri (Programlar)
Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi üç temel programdan oluşur:
- Teknoloji Hamlesi Programı: Bakanlıkça belirlenen “öncelikli ürün listesi”ndeki ürünlere veya teknolojilere yönelik yatırımları kapsar. Bu projeler proje bazında değerlendirilir ve uygun görülenler desteklenir.
- Yerel Kalkınma Hamlesi Programı: Bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmayı ve yerel potansiyelleri harekete geçirmeyi amaçlar. İllerin coğrafi potansiyelleri, atıl kaynakları ve kümelenme etkileri gibi kriterlere göre belirlenen yerel yatırım konularını destekler.
- Stratejik Hamle Programı: Ülkemizin kritik ihtiyaçlarını karşılayacak, arz güvenliğini sağlayacak ve dışa bağımlılığı azaltacak imalat sektörü yatırımlarını kapsar. Ayrıca Dijital Dönüşüm ve Yeşil Dönüşüm programları kapsamındaki yatırımlar da bu program dahilinde desteklenebilir.
Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi Teşvik Sistemi Avantajları Nedir?
Bu hamle kapsamında desteklenen yatırımlar, bölgesel teşviklerin yanı sıra şu unsurlardan yararlandırılabilir:
- Gümrük Vergisi Muafiyeti: İthal edilecek makine ve teçhizat için gümrük vergisi ödenmez.
- KDV İstisnası: Makine-teçhizat teslimleri ile yazılım ve gayri maddi hak satış/kiralamalarında KDV uygulanmaz.
- Vergi İndirimi: Yatırıma katkı oranları; Teknoloji ve Yerel Kalkınma Hamlesi için %50, Stratejik Hamle için %40 olarak uygulanır. Vergi indirimi oranı ise %60’tır.
- Faiz veya Kâr Payı Desteği: Yatırım kredileri için ödenen faiz/kâr payının önemli bir kısmı Bakanlıkça karşılanır (Örneğin; Teknoloji ve Yerel Kalkınma Hamlesi için 20 puanı geçmemek üzere faizin %40’ı).
- Makine Desteği: 2 milyon TL ve üzerindeki makine-teçhizat bedelinin %25’i bütçe kaynaklarından yatırımcıya geri ödenir. Not: Bu destekten yararlanan yatırımlara faiz desteği sağlanmaz.
- Yatırım Yeri Tahsisi: Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen usullerle yatırım yeri tahsis edilebilir
İstihdam ve Sigorta Primi Avantajları
Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlar, sigorta primi işveren hissesi desteği açısından bölge farkı gözetilmeksizin oldukça uzun süreli destek alır:
- Destek Süresi: Bu kapsamdaki yatırımlar için sigorta primi işveren hissesi desteği 6. bölgede 12 yıl, diğer tüm bölgelerde (İstanbul dahil) 8 yıl süreyle uygulanır.
Başvuru ve Değerlendirme Süreci
- Komite Kararı: Her program için ayrı bir Değerlendirme Komitesi (Teknoloji, Yerel ve Stratejik) bulunur ve destek kararı bu komiteler tarafından proje bazında verilir.
- Asgari Yatırım Şartı: Stratejik Hamle Programı için asgari yatırım tutarı yüksek teknolojili ürünlerde 100 milyon TL, diğerlerinde 200 milyon TL‘dir. Yeşil ve Dijital dönüşüm projeleri için bu sınır 50 milyon TL olarak belirlenmiştir.
- İzleme: Yatırımın ilerleyişi, yeminli mali müşavirlerce hazırlanan Yatırım İlerleme Raporları ile takip edilir ve ödemeler bu raporlara istinaden yapılır
