Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi Nedir?
Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi, Türkiye’deki yatırım teşvik mevzuatı kapsamında yer alan “Sektörel Teşvik Sistemi“nin iki ana bileşeninden biridir. Bu sistem, ülkenin stratejik hedefleri doğrultusunda belirlenen belirli yatırım konularının, yatırımın yapılacağı bölgeye bakılmaksızın (belirli istisnalar hariç) daha avantajlı desteklerden yararlandırılmasını amaçlar.
Sistemin sunduğu avantajlar ve kapsamı şu ana başlıklar altında detaylandırılmaktadır:
Temel Destek Unsurları
Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenen projeler, bölgesel teşviklerin yanı sıra şu unsurlardan yararlanabilir:
- Gümrük Vergisi Muafiyeti: Yatırım kapsamındaki makine ve teçhizat ithalatında gümrük vergisi ödenmez.
- KDV İstisnası: Belge kapsamındaki makine-teçhizat teslimleri ile yazılım ve gayri maddi hak satışları KDV’den istisna edilir.
- Vergi İndirimi: Bu sistem kapsamındaki yatırımlar için %30 yatırıma katkı oranı üzerinden hesaplanan tutara ulaşıncaya kadar gelir veya kurumlar vergisi %60 indirimli uygulanır.
- Faiz veya Kâr Payı Desteği: Yatırım kredileri için ödenen faiz veya kâr payının belirli bir kısmı Bakanlıkça karşılanır.
- Yatırım Yeri Tahsisi: Teşvik belgeli bu yatırımlar için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen usullerle yer tahsis edilebilir.
- Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği: Yatırımın bölgesine göre belirlenen sürelerde uygulanır
Faiz veya Kâr Payı Desteği Detayları
Öncelikli yatırımlar için faiz desteği şu limitlerle uygulanır:
- Destek Oranı: Türk Lirası cinsi kredilerde, TCMB’nin bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının %25’ine tekabül eden puanı (azami 12,5 puanı geçmemek üzere) Bakanlıkça karşılanır.
- Döviz Kredisi: Döviz kredilerinde faiz veya kâr payı oranının %50’si aşılmamak kaydıyla 1 puanlık destek sağlanır.
- Üst Limit: Sağlanacak toplam faiz veya kâr payı desteği, sabit yatırım tutarının %10’unu ve 24 milyon TL‘yi geçemez
Öncelikli Yatırım Konuları
Kararın 9. maddesine göre öncelikli olarak desteklenen başlıca konular şunlardır:
- Yüksek Teknoloji: Teknoloji Hamlesi Programı listesindeki yüksek teknolojili ürünlerin üretimi ve asgari 500 milyon TL tutarındaki yüksek teknolojili yatırımlar.
- Orta-Yüksek Teknoloji: İstanbul hariç olmak üzere, listedeki orta-yüksek teknolojili ürün üretimi ve asgari 1 milyar TL tutarındaki yatırımlar.
- Savunma Sanayii: Savunma Sanayii Başkanlığından onaylı projeler.
- Madencilik: Maden istihraç ve işleme yatırımları ile maden arama projeleri.
- Enerji: Nükleer enerji santralleri, belirli madenleri kullanan elektrik üretimi ve öz tüketim amaçlı güneş/rüzgâr enerjisi yatırımları.
- Ulaştırma: Demiryolu, denizyolu veya havayolu taşımacılığı ve yük taşımacılığına yönelik liman yatırımları.
- Eğitim ve Sağlık: Kreş, gündüz bakım evi, okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise eğitim yatırımları ile asgari 100 kapasiteli yaşlı/engelli bakım merkezleri.
- Turizm: Kültür ve turizm koruma bölgelerindeki konaklama yatırımları ile termal turizm yatırımları.
- Diğer Alanlar: Ar-Ge yatırımları, test merkezleri, veri merkezleri (asgari 3 MW), lisanslı depoculuk ve 25 dekar üzerindeki teknolojik sera yatırımları
İstisnalar ve Kısıtlamalar
Öncelikli yatırımlar için faiz desteği şu limitlerle uygulanır:
- Destek Oranı: Türk Lirası cinsi kredilerde, TCMB’nin bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının %25’ine tekabül eden puanı (azami 12,5 puanı geçmemek üzere) Bakanlıkça karşılanır.
- Döviz Kredisi: Döviz kredilerinde faiz veya kâr payı oranının %50’si aşılmamak kaydıyla 1 puanlık destek sağlanır.
- Üst Limit: Sağlanacak toplam faiz veya kâr payı desteği, sabit yatırım tutarının %10’unu ve 24 milyon TL‘yi geçemez