YATIRIM TEŞVİK BELGESİ KAPSAMINDA ALT BÖLGE DESTEĞİ
Alt bölge desteği, bir yatırımın bulunduğu ilin sosyo-ekonomik gelişmişlik seviyesine göre belirlenen teşvik bölgesinden daha avantajlı olan (bir veya iki alt bölge) destek unsurlarından yararlanmasını sağlayan bir mekanizmadır. Bu destek, temel olarak sigorta primi işveren hissesi desteği açısından süre ve oran avantajı sağlar.
Yararlanma Koşulları ve Kademeler
Teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlar, aşağıdaki iki ana koşuldan birini veya her ikisini sağlamalarına göre daha yüksek destek alabilirler:
- Bir Alt Bölge Desteği: Yatırımın organize sanayi bölgesinde (OSB) veya endüstri bölgesinde gerçekleştirilmesi veya yatırımın Karar ekindeki EK-5 listesinde yer alan ilçelerde yapılması durumunda, yatırım bulunduğu bölgenin bir alt bölgesinde sağlanan şart ve sürelerde sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanır.
- İki Alt Bölge Desteği: Yatırımın hem bir OSB/endüstri bölgesinde gerçekleştirilmesi hem de EK-5 listesindeki ilçelerden birinde yer alması durumunda, bulunduğu bölgenin iki alt bölgesinde uygulanan destek süre ve oranlarından faydalanır.
6. Bölge Yatırımları İçin Özel Durum
Teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlar, aşağıdaki iki ana koşuldan birini veya her ikisini sağlamalarına göre daha yüksek destek alabilirler:
- Bir Alt Bölge Desteği: Yatırımın organize sanayi bölgesinde (OSB) veya endüstri bölgesinde gerçekleştirilmesi veya yatırımın Karar ekindeki EK-5 listesinde yer alan ilçelerde yapılması durumunda, yatırım bulunduğu bölgenin bir alt bölgesinde sağlanan şart ve sürelerde sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanır.
- İki Alt Bölge Desteği: Yatırımın hem bir OSB/endüstri bölgesinde gerçekleştirilmesi hem de EK-5 listesindeki ilçelerden birinde yer alması durumunda, bulunduğu bölgenin iki alt bölgesinde uygulanan destek süre ve oranlarından faydalanır.
6. Bölge Yatırımları İçin Özel Durum
Halihazırda en yüksek desteklerin verildiği 6. bölgede gerçekleştirilen yatırımlar için bölge atlaması yerine süre ilavesi yapılır. Eğer bir yatırım 6. bölgede yukarıdaki şartları sağlıyorsa, sigorta primi işveren hissesi desteği o bölgede geçerli olan süreye (normalde 12 yıl) iki yıl ilave edilerek uygulanır.
Nakil Yatırımları İçin Bölgesel Destekler
- bölge illerinden (Ankara, İstanbul, İzmir vb.) 4., 5. veya 6. bölge il veya ilçelerine taşınan imalat sanayi yatırımları (NACE Rev.2.1: 10-32 ve 38.2 arası) için özel bir durum mevcuttur. Bu yatırımlar;
- Asgari 50 istihdam sağlamaları,
- Taşınan makinelerin en az bir yıl süreyle firma aktifinde kayıtlı olduğunu YMM raporu ile tevsik etmeleri kaydıyla, bölgesel desteklerden (alt bölge mantığına uygun olarak daha avantajlı olanlardan) yararlandırılır.
Alt bölge desteği hangi illerde daha avantajlıdır?
En Yüksek Süreli Destek: 6. Bölge İlleri:
Mevcut teşvik sisteminde en yüksek desteklerin sağlandığı 6. Bölge illeri (Adıyaman, Ağrı, Ardahan, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Gümüşhane, Hakkâri, Iğdır, Kars, Mardin, Muş, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak, Van), alt bölge desteği mekanizmasından mutlak süre artışı bakımından en fazla yararlanan illerdir.
Normal şartlarda 6. Bölgede sigorta primi işveren hissesi desteği 12 yıl olarak uygulanırken, alt bölge kriterlerinin sağlanması durumunda bu süreye iki yıl ilave edilerek toplam 14 yıla çıkarılır.
Teşvik Seviyesini Atlama Bakımından 1., 2., 3., 4. ve 5. Bölge İlleri:
Daha gelişmiş bölgelerde yer alan ancak bünyesinde EK-5 listesinde belirtilen ilçeleri barındıran iller, yatırımın bu ilçelerde yapılması durumunda teşvik yoğunluğunu artırdığı için oldukça avantajlıdır.
Mekanizma: Bir yatırım, bulunduğu bölgenin EK-5 listesindeki bir ilçesinde yapılırsa bir alt bölge, hem EK-5 ilçesinde hem de bir Organize Sanayi Bölgesi (OSB) veya Endüstri Bölgesi içinde yapılırsa iki alt bölge desteğinden yararlanır.
Örnek Avantajlar:
1. Bölge İlleri (Ankara, Antalya, Bursa, Eskişehir, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Muğla): Bu illerde normalde sigorta primi işveren hissesi desteği süresi öngörülmemiştir. Ancak Ankara’nın Haymana veya İzmir’in Kiraz gibi EK-5 listesindeki ilçelerinde yapılan bir yatırım, OSB şartıyla birlikte 3. Bölge teşviklerinden yararlanarak (2 yıl destek) hiç yoktan bir destek kazanmış olur.
5. Bölge İlleri: Bu bölgedeki bir ilin (örneğin Erzurum veya Giresun) EK-5 ilçesinde ve OSB içinde yapılan bir yatırım, doğrudan 6. Bölge desteklerine (12 yıl sigorta primi işveren hissesi desteği) hak kazanır ki bu, destek süresinin 8 yıldan 12 yıla çıkması anlamına gelir.
Alt Bölge Desteğinden Yararlanabilecek İlçeler
Yatırım teşvik mevzuatı kapsamında, Alt Bölge Desteği mekanizması ile belirli koşulları sağlayan yatırımlar, sigorta primi işveren hissesi desteği açısından bulundukları bölgenin bir veya iki alt bölgesinde uygulanan daha avantajlı süre ve oranlardan yararlanabilirler. Yatırımın, Kararın EK-5 listesinde yer alan ilçelerde gerçekleştirilmesi bu desteği sağlayan temel koşullardan biridir.
Kaynaklarda (EK-5) yer alan ve Alt Bölge Desteğinden yararlanabilecek ilçeler illere göre şunlardır:
- Adana: Aladağ, Feke, İmamoğlu, Karaisalı, Karataş, Pozantı, Saimbeyli, Tufanbeyli, Yumurtalık.
- Afyonkarahisar: Bayat, Çobanlar, Evciler, Hocalar, İhsaniye, Kızılören, Sinanpaşa.
- Aksaray: Ağaçören, Eskil, Gülağaç, Güzelyurt, Sultanhanı.
- Amasya: Göynücek, Hamamözü.
- Ankara: Bala, Çamlıdere, Evren, Güdül, Haymana, Kalecik.
- Antalya: Akseki, Gündoğmuş, İbradı.
- Aydın: Bozdoğan, Buharkent, Germencik, Karacasu, Karpuzlu, Koçarlı, Köşk, Kuyucak, Sultanhisar, Yenipazar.
- Balıkesir: Balya, Dursunbey, Havran, İvrindi, Kepsut, Manyas, Savaştepe, Sındırgı.
- Bilecik: Gölpazarı, İnhisar, Pazaryeri, Yenipazar.
- Bolu: Dörtdivan, Göynük, Kıbrıscık, Mengen, Mudurnu, Seben.
- Burdur: Ağlasun, Altınyayla, Çavdır, Çeltikçi, Kemer, Tefenni, Yeşilova.
- Bursa: Büyükorhan, Harmancık, Keles, Orhaneli.
- Çanakkale: Bayramiç, Yenice.
- Çankırı: Bayramören, Yapraklı.
- Çorum: Bayat, Boğazkale, Dodurga, Kargı, Laçin, Mecitözü, Oğuzlar, Ortaköy, Uğurludağ.
- Denizli: Babadağ, Baklan, Bekilli, Beyağaç, Bozkurt, Çal, Çameli, Çardak, Güney, Kale.
- Düzce: Cumayeri, Çilimli, Gölyaka, Yığılca.
- Edirne: Enez, Havsa, İpsala, Lalapaşa, Meriç, Süloğlu.
- Elazığ: Ağın.
- Erzincan: Çayırlı, Kemah, Otlukbeli, Tercan, Üzümlü.
- Erzurum: Çat, Hınıs, Karaçoban, Karayazı, Köprüköy, Şenkaya, Tekman.
- Eskişehir: Alpu, Beylikova, Çifteler, Günyüzü, Han, Mahmudiye, Mihalgazi, Mihalıççık, Sarıcakaya, Seyitgazi.
- Gaziantep: Karkamış, Oğuzeli, Yavuzeli.
- Giresun: Çamoluk.
- Isparta: Aksu, Atabey, Gelendost, Senirkent, Sütçüler, Şarkikaraağaç, Yenişarbademli.
- İzmir: Bayındır, Beydağ, Kınık, Kiraz.
- Karabük: Eflani, Eskipazar, Ovacık, Yenice.
- Karaman: Ayrancı, Başyayla, Ermenek, Sarıveliler.
- Kastamonu: Ağlı, Araç, Cide, Doğanyurt, Küre, Pınarbaşı, Şenpazar.
- Kayseri: Akkışla, Bünyan, Felahiye, İncesu, Özvatan, Pınarbaşı, Sarıoğlan, Sarız, Tomarza, Yahyalı, Yeşilhisar.
- Kırıkkale: Balışeyh, Çelebi, Delice, Karakeçili, Keskin, Sulakyurt.
- Kırklareli: Demirköy, Kofçaz, Pehlivanköy.
- Kırşehir: Akçakent, Akpınar, Boztepe, Çiçekdağı.
- Kilis: Elbeyli.
- Kocaeli: Kandıra.
- Konya: Ahırlı, Akören, Altınekin, Bozkır, Çeltik, Çumra, Derbent, Derebucak, Doğanhisar, Emirgazi, Güneysınır, Hadim, Halkapınar, Hüyük, Kadınhanı, Sarayönü, Taşkent, Tuzlukçu, Yalıhüyük, Yunak.
- Kütahya: Altıntaş, Aslanapa, Çavdarhisar, Domaniç, Dumlupınar, Emet, Hisarcık, Pazarlar, Şaphane.
- Manisa: Ahmetli, Demirci, Gölmarmara, Gördes, Kırkağaç, Köprübaşı, Sarıgöl, Saruhanlı, Selendi.
- Mersin: Aydıncık, Bozyazı, Çamlıyayla, Gülnar, Mut.
- Muğla: Kavaklıdere, Seydikemer.
- Nevşehir: Acıgöl, Derinkuyu, Gülşehir, Hacıbektaş.
- Niğde: Altunhisar, Çiftlik.
- Ordu: Akkuş, Çatalpınar, Çaybaşı, Gürgentepe, İkizce, Mesudiye.
- Osmaniye: Sumbas.
- Rize: Çamlıhemşin, Derepazarı, Güneysu, Hemşin, İkizdere, İyidere, Kalkandere.
- Sakarya: Karapürçek, Kaynarca, Kocaali, Taraklı.
- Samsun: Alaçam, Asarcık, Ayvacık, Kavak, Ladik, Salıpazarı, Terme, Vezirköprü, Yakakent.
- Sinop: Dikmen.
- Sivas: Akıncılar, Altınyayla, Doğanşar, Gölova, Hafik, İmranlı, Koyulhisar, Ulaş, Yıldızeli.
- Tekirdağ: Hayrabolu.
- Tokat: Başçiftlik, Sulusaray.
- Trabzon: Araklı, Çarşıbaşı, Dernekpazarı, Düzköy, Hayrat, Köprübaşı, Şalpazarı, Tonya.
- Uşak: Banaz, Karahallı, Sivaslı, Ulubey.
- Yozgat: Aydıncık, Kadışehri.
- Zonguldak: Kilimli.
Yatırımın hem bu ilçelerden birinde olması hem de bir Organize Sanayi Bölgesi (OSB) veya Endüstri Bölgesi‘nde gerçekleştirilmesi durumunda, yatırım iki alt bölge desteğinden yararlanabilir. 6. bölgedeki ilçelerde yapılan yatırımlar için ise mevcut destek süresine iki yıl ilave edilir.
Uygulama Esasları
- Bu destekten yararlanabilmek için yatırımın tamamlama vizesinin yapılmış olması şarttır.
- Destek, teşvik belgesinde kayıtlı ilave istihdam sayısı üzerinden uygulanır.
- Sektörel teşvik sistemi kapsamında olup da yatırımın niteliği gereği muhtelif illerde (birden fazla ili kapsayan) gerçekleştirilen yatırımlara bu destek sağlanmaz.