Yurt Dışında Şirket ve Marka Alımına Yeni Teşvik: İhracat Destekleri Kararında Önemli Değişiklik
Yurt dışından şirket ve marka alma desteğinde önemli bir düzenleme yapılmıştır. 17 Ağustos 2022 tarihli ve 5973 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında yer alan Madde 9, yapılan değişiklikle kapsamı genişletilerek Türk şirketlerinin yurt dışında şirket veya marka satın almasını ve bu şirketleri büyütmesini destekleyen kapsamlı bir teşvik mekanizmasına dönüştürülmüştür.
Yeni düzenleme ile birlikte yalnızca satın alma sürecine yönelik finansman ve danışmanlık destekleri değil, aynı zamanda satın alınan şirketlerin yurt dışındaki operasyonlarının geliştirilmesine yönelik kira, tanıtım ve pazarlama giderleri de destek kapsamına alınmıştır.
Bu yazıda yeni düzenlemenin detaylarını, destek kalemlerini ve şirketler açısından sunduğu fırsatları ele alıyoruz.
İhracat Destekleri Kararı Madde 9 Nedir?
Madde 9, Türk şirketlerinin yurt dışında yerleşik şirketleri veya markaları satın almasını teşvik etmek amacıyla oluşturulan bir destek mekanizmasıdır.
Bu destek kapsamında;
- Yurt dışında faaliyet gösteren şirketlerin satın alınması
- Yurt dışında yerleşik markaların devralınması
- Satın alma sürecinde kullanılan kredilerin finansman maliyetleri
- Satın alma sürecinde alınan mali ve hukuki danışmanlık hizmetleri
belirli oranlarda devlet tarafından desteklenmektedir.
Yapılan son değişiklik ile birlikte bu destekler genişletilmiş ve satın alınan şirketlerin yurt dışındaki faaliyetlerini büyütmeye yönelik giderler de teşvik kapsamına dahil edilmiştir.
Yurt Dışı Şirket ve Marka Alımına Sağlanan Destekler
1. Satın Alma Sürecine Yönelik Danışmanlık Desteği
Yurt dışında yerleşik şirket veya markaların satın alınması sürecinde alınan;
- mali danışmanlık hizmetleri
- hukuki danışmanlık hizmetleri
- finansal inceleme (due diligence)
- satın alma danışmanlığı
- gibi giderler destek kapsamına alınmaktadır.
Destek oranı
%50
Destek limiti
Özellikle ileri teknolojiye sahip ve teknoloji transferi sağlayabilecek nitelikte şirketlerin satın alınması durumunda danışmanlık giderleri;
yıllık 28.000.000 TL’ye kadar desteklenmektedir.
Bu düzenleme özellikle teknoloji odaklı şirket satın almalarını teşvik etmeyi amaçlamaktadır.
2. Kredi Faiz Desteği
Yurt dışında şirket veya marka satın alımında kullanılan kredilerin faiz giderleri de desteklenmektedir.
Destek oranı
- Türk Lirası kredilerde 5 puan
- Döviz veya dövize endeksli kredilerde 2 puan
Destek limiti
Toplam 171.000.000 TL’ye kadar faiz desteği sağlanabilmektedir.
Faiz desteğine ilişkin önemli şartlar
- Faiz desteği ödenen faiz giderinin %50’sini aşamaz.
- Destek süresi ilk faiz ödeme tarihinden itibaren 5 yıl ile sınırlıdır.
- Destek hesabında satın alınan şirket veya markanın alım bedelinin en fazla %50’si dikkate alınmaktadır.
Satın Alınan Şirketlerin Yurt Dışı Faaliyetlerine Yönelik Destekler
Yeni düzenleme ile birlikte yalnızca satın alma işlemi değil, satın alınan şirketlerin yurt dışındaki faaliyetlerinin büyütülmesi de desteklenmektedir.
3. Yurt Dışı Birim Kira Desteği
Satın alınan şirket veya markaların yurt dışındaki;
- mağaza
- ofis
- showroom
- paylaşımlı ofis
gibi birimlerinin kira giderleri destek kapsamına alınmıştır.
Destek oranı
%50
Destek limiti
Her bir birim için yıllık 7.500.000 TL
4. Yurt Dışı Tanıtım ve Pazarlama Desteği
Satın alınan marka veya şirketlerin uluslararası pazarlarda tanıtım faaliyetleri kapsamında yapılan;
- reklam çalışmaları
- dijital pazarlama faaliyetleri
- marka tanıtım kampanyaları
- iletişim ve promosyon faaliyetleri
destek kapsamına alınmıştır.
Destek oranı
%50
Destek limiti
Her ülke için yıllık 9.500.000 TL
5. Marka Tescili Bulunan Şirketler İçin Tanıtım Desteği
Yurt dışında fiziksel bir birim bulunmasa dahi;
- Türkiye’de marka tescili bulunması
- tanıtım yapılacak ülkede marka tescilinin olması veya başvurulmuş olması
durumunda tanıtım faaliyetleri desteklenebilmektedir.
Destek oranı
%50
Destek limiti
Yıllık 15.000.000 TL
Destek Süreleri
Madde 9 kapsamında sağlanan desteklerin süreleri şu şekildedir:
- Tanıtım destekleri en fazla 4 yıl
- Yurt dışı kira destekleri her ülke için en fazla 4 yıl
- Bir şirket en fazla 25 yurt dışı birimi için kira desteğinden yararlanabilir
Yeni Düzenleme Neden Önemlidir?
Yapılan değişiklik ile birlikte Türkiye’de ilk defa yurt dışı şirket satın alma yatırımları bütüncül bir teşvik sistemi ile desteklenmektedir.
Yeni sistem;
- satın alma danışmanlığı
- finansman maliyetleri
- yurt dışı operasyon giderleri
- uluslararası marka tanıtımı
gibi birçok alanı kapsayan kapsamlı bir destek mekanizması sunmaktadır.
Bu durum Türk şirketlerinin yurt dışında şirket satın alarak büyümesini ve küresel marka haline gelmesini teşvik eden önemli bir politika adımı olarak değerlendirilmektedir.
Şirketler İçin Stratejik Bir Fırsat
Yeni düzenleme özellikle;
- ihracatçı firmalar
- global marka hedefi olan şirketler
- teknoloji yatırımı yapmak isteyen firmalar
- uluslararası satın alma planlayan holdingler
için önemli fırsatlar sunmaktadır.
Doğru planlama ile şirketler satın alma finansmanı ve operasyonel büyüme süreçlerinde önemli kamu desteklerinden yararlanabilmektedir.
Sonuç
İhracat Destekleri Hakkında Karar’ın 9. maddesinde yapılan değişiklik, Türk şirketlerinin yurt dışında şirket ve marka satın alarak küresel pazarlarda büyümesini destekleyen güçlü bir teşvik mekanizması oluşturmuştur.
Satın alma sürecinden başlayarak finansman, operasyon ve tanıtım faaliyetlerine kadar uzanan bu kapsamlı destek sistemi, Türkiye’nin uluslararası markalaşma stratejisinin önemli araçlarından biri haline gelmiştir.
Bu nedenle yurt dışında yatırım veya şirket satın alma planı olan firmaların Madde 9 kapsamındaki destekleri stratejik olarak değerlendirmesi büyük önem taşımaktadır.

